Functionele Biografie

 

Persoonlijk verslag van de laatste jaren.

Vanaf mijn zesenvijftigste jaar zag ik zelf nog maar één mogelijkheid voor de tijd die mij nog restte en dat was ‘wijs worden’. Dat heb ik eigenlijk altijd geweten en ik ben er altijd mee bezig geweest. Op die leeftijd ben je twee keer achtentwintig jaar ‘rond’ gegaan. De eerste achtentwintig jaar is het ‘opgaan’, de tweede is ‘blinken’ en dan komt de derde en dat is ‘verzinken’. Rond het zesenvijftigste jaar is er werkelijk een hele grote overgang, dat merk ik bij mijzelf en bij aan iedereen die ik die fase spreek. Je kan nog een keer een rondje draaien en dan word je oud, al dan niet prettig en je gaat dood. Punt uit. Of je kiest er voor om naar het middelpunt van het Leven te gaan. Dat is je ‘ware aard’ (Boeddhisme), je ‘natuurlijke staat’ (Daoïsme) of je wilt ‘wandelen met God’ (mystiek christendom). Die Weg krijgt dan vanaf je zesenvijftigste gestalte. Niet eerder. Wel zijn er eerder kiemen gelegd die je al op die Weg voorbereidde, vaak zonder dat je het wist.

De kiemen die iemand gelegd heeft voor een geestelijke ontwikkeling hebben altijd te maken met iets dat uit zijn vroegste jeugd herkent en dan zegt: ’O, maar zo was ik eigenlijk altijd al.’ Dan hebben we het over een soort ‘verbonden zijn’ met Iets dat niet te benoemen valt, iets Onnoembaars dat uitstijgt boven de wereld zoals we die kennen.
Er zijn echter ook een heleboel mensen die zeggen ‘dat heb ik helemaal nooit gehad’. Dat is voor mij een scheiding der geesten die tegen die leeftijd echt duidelijk wordt. Deze mensen zijn echt tevreden met hoe het nu is, hoe ontevreden zij ook mogen zijn, en dat is óók goed. Maar ik ben niet zo en dat is (óók) waar.

Wat wijsheid is? Ik kan daar alleen iets over zeggen in de taal van geestelijke stromingen. Het is de overtuiging dat we uit de Eenheid voortkomen als we geboren worden en we weer terug naar die eenheid gaan bij de dood. Dat staat op een of andere manier in alle wortelboeken van de grote geestelijke stromingen. De grote vraag is dan: ‘Waar is de eenheid nu dan, in het leven zelf?’ Die eenheid is kennelijk overwoekerd door menselijke conditioneringen en die beginnen vanaf het moment van de geboorte. Maar wat je doet leven, iedere seconde weer, is de Eenheid, dat is in termen van Meester Eckhart de God-in-jou-zelf, in Advaita termen het Zelf en in Daoïstische termen Dao en De. Dat is wat jou doet leven! Zijn er aspecten van jou terwijl je door die conditioneringen overwoekerd wordt, die contact willen maken met datgene wat jou doet leven? Dat is het begin van wijsheid! Zo simpel? Ja, ik kan het na heel veel jaren zó simpel zeggen.
Dit is wat de “terugkeer’ genoemd wordt. De Weg terug gaat niet zonder slag of stoot want je komt op een meedogenloze wijze je eigen conditioneringen tegen en de energie die daarin vast zit dient omgevormd te worden teneinde een leven in vrijheid te kunnen leiden.

In India wordt een onderscheid gemaakt tussen ‘suffering’ en ‘churning’. ‘Suffering’ is onwetendheid en niet in de gaten hebben dat je lijdt en ‘churning’ (sudderen, op een vuurtje staan) is weten dat je lijdt en dat je het aan het oplossen bent… dat is de weg terug. Alle meditatie-oefeningen zijn erop gericht dat je te midden van datgene waar je in vastzit, altijd weer lucht en licht kunt maken en dan opnieuw kijkt waar je mee bezig was. Een voorbeeld van terugkeer? Ik was in januari 2013 in India en het was er koud, winderig en vochtig. Daarnaast was mijn psychische gesteldheid nogal labiel. Ik was verdrietig en ik wist niet waarvan. Op een gegeven moment sprak ik met iemand en die zei: ‘Laten we nou samen stil zijn. Is er iemand die naar die verdrietige man kan kijken?’ Het duurde een uur of zo en toen kon ik naar die verdrietige man kijken, maar wie keek er toen? Niet die verdrietige man, maar iets dat meer zag… meer woorden kan ik er niet aan geven en toen was het verdriet vlug over.